Απόσπασμα Βιβλίου “Με λένε Ισαβέλλα”
1 Ιουλίου 2020
Η πιο ξεχωριστή μέρα της ζωής μου ξεκίνησε με εσένα ημερολόγιο μου. Κανείς πέρα από τον εαυτό μου δεν με ξέρει τόσο βαθιά και ουσιαστικά. Εσύ ήσουν η αιτία που ξεκίνησα να βάζω σε μια τάξη τις σκέψεις και τη ζωή μου. Εσύ ήσουν δίπλα μου στις πιο δύσκολες αναμνήσεις μου. Δεν έζησες μαζί μου τα βιώματα μου, στα αφηγήθηκα αργότερα, μαζί σου όμως ξεκίνησε η αποθεραπεία μου. Μαζί σου ένιωσα, αισθάνθηκα, ξεκαθάρισα, τακτοποίησα. Θέλω να ξέρεις ότι για όσο ζω θα λέω σε όλους την αξία του να διοχετεύουν κάπου τις σκέψεις τους. Έτσι ξεκινάς να γνωρίζεις τον εαυτό σου…
Σήμερα είναι η πιο ευτυχισμένη μέρα της ζωής μου, όχι αναγκαστικά γιατί παντρεύομαι αλλά γιατί νίκησα στον πόλεμο. Σε αυτό το πόλεμο ο χειρότερος εχθρός μου ήταν ο ίδιος μου ο εαυτός.
Όταν ο μεγαλύτερος αντίπαλός μας είναι ο εαυτός μας
«Σήμερα είναι η πιο ευτυχισμένη μέρα της ζωής μου… όχι αναγκαστικά γιατί παντρεύομαι, αλλά γιατί νίκησα στον πόλεμο. Σε αυτόν τον πόλεμο ο χειρότερος εχθρός μου ήταν ο ίδιος μου ο εαυτός.»
Όταν διαβάζει κανείς αυτή τη φράση, ίσως σκεφτεί ότι ο μεγαλύτερος αγώνας της ζωής δίνεται απέναντι στις δυσκολίες, στις απώλειες ή στους ανθρώπους που μας πλήγωσαν. Κι όμως, πολλές φορές ο πιο σκληρός πόλεμος διεξάγεται μέσα μας.
Είναι η σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που είμαστε και σε αυτό που πιστεύουμε ότι πρέπει να είμαστε. Είναι η φωνή που μας υπενθυμίζει τα λάθη μας, που μας συγκρίνει με τους άλλους, που μας πείθει ότι δεν αξίζουμε, ότι δεν θα τα καταφέρουμε ή ότι δεν έχουμε δικαίωμα να είμαστε ευτυχισμένοι.
Αυτός ο εσωτερικός διάλογος είναι συχνά πιο εξαντλητικός από οποιαδήποτε εξωτερική δυσκολία. Γιατί δεν σταματά όταν τελειώσει μια δύσκολη μέρα. Μας ακολουθεί παντού.
Εισαγωγή: Ο πραγματικός εσωτερικός αγώνας του ανθρώπου
Στην ψυχολογία, έχει αναγνωριστεί ότι οι πιο έντονες ανθρώπινες συγκρούσεις δεν προκύπτουν μόνο από εξωτερικά γεγονότα, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο το άτομο τα ερμηνεύει.
Δεν αντιδρούμε στην ίδια την πραγματικότητα, αλλά στην υποκειμενική μας αντίληψη για την πραγματικότητα. Αυτή η εσωτερική διεργασία συχνά καθορίζει την αυτοεκτίμηση, το άγχος και τη συναισθηματική μας ισορροπία.
Τι είναι ο εσωτερικός κριτής
Ο εσωτερικός κριτής είναι η εσωτερική φωνή που αξιολογεί, συγκρίνει και συχνά επικρίνει τον εαυτό μας.
Δεν είναι έμφυτος μηχανισμός, αλλά αποτέλεσμα εμπειριών. Διαμορφώνεται μέσα από:
- εμπειρίες απόρριψης
- αυστηρή κριτική στο περιβάλλον ανάπτυξης
- αποτυχίες που δεν επεξεργάστηκαν συναισθηματικά
- επαναλαμβανόμενες συγκρίσεις με άλλους
Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι εμπειρίες μετατρέπονται σε βαθιές πεποιθήσεις για τον εαυτό (core beliefs), όπως:
- «Δεν είμαι αρκετός»
- «Πρέπει να είμαι τέλειος για να αξίζω»
- «Οι άλλοι είναι καλύτεροι από εμένα»
Αυτοαμφισβήτηση και άγχος: πώς συνδέονται
Όταν ο εσωτερικός κριτής είναι έντονος, το άτομο βιώνει:
- αυξημένο άγχος
- χαμηλή αυτοεκτίμηση
- συνεχόμενη αυτοαμφισβήτηση
- συναισθηματική κόπωση
Η εσωτερική σύγκρουση προκύπτει κυρίως από την απόσταση μεταξύ:
- του πραγματικού εαυτού
- και του «ιδανικού» ή «πρέπει» εαυτού
Όσο μεγαλύτερη αυτή η απόσταση, τόσο εντονότερη η ψυχολογική πίεση.
Ο ρόλος της αυτογνωσίας στην ψυχολογική ισορροπία
Η αυτογνωσία αποτελεί βασικό παράγοντα ψυχικής υγείας.
Δεν σημαίνει αυτοκριτική, αλλά ικανότητα παρατήρησης του εαυτού χωρίς ταύτιση.
Η μετατόπιση από το:
«είμαι οι σκέψεις μου»
στο:
«παρατηρώ τις σκέψεις μου»
είναι κρίσιμη ψυχολογική διαδικασία, γνωστή ως γνωσιακή αποστασιοποίηση (cognitive defusion).
Αυτή η αλλαγή βοηθά:
- στη μείωση του άγχους
- στη βελτίωση της συναισθηματικής ρύθμισης
- στην πιο ρεαλιστική αυτοαντίληψη
Η γραφή ως εργαλείο αυτογνωσίας και ψυχοθεραπευτική πρακτική
Η εκφραστική γραφή χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογία ως εργαλείο επεξεργασίας συναισθημάτων και σκέψεων.
Ένα προσωπικό ημερολόγιο βοηθά στο να:
- οργανώσουμε τον εσωτερικό διάλογο
- αναγνωρίσουμε επαναλαμβανόμενα μοτίβα σκέψης
- μειώσουμε τη νοητική υπερφόρτωση
- κατανοήσουμε βαθύτερα συναισθήματα
Η γραφή δεν αλλάζει το παρελθόν, αλλά αλλάζει τον τρόπο που το αντιλαμβανόμαστε και το ενσωματώνουμε στη ζωή μας.
Εσωτερική σύγκρουση και ψυχική υγεία
Η ψυχική υγεία δεν είναι η απουσία προβλημάτων, αλλά η ικανότητα διαχείρισης της εσωτερικής σύγκρουσης.
Όταν μειώνεται η ένταση του εσωτερικού κριτή, το άτομο αποκτά:
- μεγαλύτερη ψυχική ανθεκτικότητα
- καλύτερη συναισθηματική σταθερότητα
- πιο υγιή αυτοεικόνα
Η εσωτερική ηρεμία δεν έρχεται από τον έλεγχο των εξωτερικών γεγονότων, αλλά από τη βελτίωση της σχέσης με τον εαυτό.
Συμπέρασμα: Η πραγματική νίκη είναι εσωτερική
Ο πιο δύσκολος αγώνας δεν δίνεται με τους άλλους, αλλά μέσα μας.
Η ουσιαστική αλλαγή δεν έρχεται όταν εξαφανίζονται οι αρνητικές σκέψεις, αλλά όταν αλλάζει η σχέση μας με αυτές.
Η μετάβαση από την εσωτερική σύγκρουση στην αποδοχή και την κατανόηση αποτελεί βασικό βήμα προς την ψυχολογική ελευθερία.
Και τελικά, η πιο σημαντική νίκη δεν είναι απέναντι στους άλλους, αλλά απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό.